Công thức tính ứng suất kéo nén: đơn vị và giới hạn áp dụng

Nội dung phục vụ tham khảo, không thay thế hồ sơ thiết kế hoặc phê duyệt kỹ thuật.

Với thanh thẳng chịu lực dọc đúng tâm, ứng suất pháp trung bình được tính bằng σ = N/A. N là lực dọc, A là diện tích mặt cắt. Công thức này là điểm bắt đầu để hiểu tải trên một tiết diện, không phải phép kiểm tra đầy đủ cho mọi chi tiết chịu lực.

Thay số cùng hệ đơn vị

Dùng N và mm² thì σ có đơn vị N/mm², tương đương MPa. Ví dụ học tập: lực 10.000 N tác dụng lên tiết diện 200 mm² cho ứng suất trung bình 50 MPa. Nếu nhập 10 kN nhưng vẫn giữ diện tích mm², phải đổi lực sang N trước khi tính.

Khi công thức trung bình chưa đủ

Lực lệch tâm sinh thêm mô men; lỗ khoan làm thay đổi tiết diện hữu hiệu; vùng chuyển bậc có thể tập trung ứng suất. Thanh nén mảnh cần xét ổn định. Cơ tính vật liệu phải lấy từ đúng mác, trạng thái và tài liệu thiết kế, không tự chọn giới hạn cho phép từ một bảng không rõ nguồn.

Dữ liệu cần kiểm tra trước khi áp dụng

• Lực dọc đúng tâm hay lệch tâm
• Diện tích chịu lực thực
• Đơn vị đầu vào
• Vùng lỗ hoặc chuyển bậc
• Yêu cầu kiểm tra ổn định

Tình huống minh họa

Nếu một tấm bị khoan lỗ tại tiết diện nguy hiểm, dùng diện tích nguyên tấm có thể làm kết quả ứng suất thấp hơn thực tế. Kỹ sư thiết kế cần xác định mặt cắt hữu hiệu và phương pháp đánh giá phù hợp.

Nội dung liên quan

• Sức bền vật liệu: cách chọn công thức và kiểm tra đầu vào
• Thép C45 là gì? Hồ sơ cần có trước khi tiện và nhiệt luyện
• Thép SKD11: những điểm cần làm rõ khi đặt khuôn

Đối chiếu Tra cứu giá vật liệu cơ khí: so sánh đúng quy cách và điều kiện hoặc Báo giá gia công cơ khí: cách đọc đủ vật tư, công và bàn giao khi chuẩn bị đơn hàng.

Tài liệu tham khảo thêm

Các nguồn dưới đây cung cấp thông tin kỹ thuật nền. Checklist và tình huống là nội dung biên soạn, không phải chứng nhận năng lực của doanh nghiệp.

• OpenStax — Stress, Strain, and Elastic Modulus